“Ma trận” hợp đồng thương mại mà doanh nghiệp cần phải biết

Không dùng đến “bảo bối” phá sản, một trường hợp khác: Hai bên ký mua bán thực phẩm đông lạnh nhập khẩu, bên mua trì hoãn kéo dài nghĩa vụ trả nợ, bên bán khởi kiện đòi bồi thường 1 triệu USD. Sau khi có phán quyết của Toà, bị đơn đã kịp tẩu tán toàn bộ tài sản và mặc dù thắng kiện nhưng không thi thành án được, nguyên đơn cũng không thu hồi được nợ… Đây cũng không phải là trường hợp huy hữu.


Theo TS Phan Chí Hiếu – Hiệu trưởng Trường ĐH Luật Hà Nội, khi DN cần nhau thì hợp đồng ký sai cũng thành đúng, còn khi không cần nhau, hợp đồng ký đúng cũng thành sai… không chỉ sơ sểnh câu chữ trong hợp đồng, nhiều đối tác đã dùng hợp đồng để bẫy nhau…

Không phải hợp đồng nào sau khi ký kết cũng “cơm lành canh ngọt”

101 Lý do vô hiệu

Trao đổi với Doanh nhân & Pháp luật, Luật sư Châu Huy Quang – thành viên LCT Lawyers – đã lưu ý tình trạng thoái thác thực hiện nghĩa vụ hợp đồng, nhất là trong bối cảnh khó khăn như hiện nay. Luật sư quang cũng cho biết một số lĩnh vực phổ biến thường bị đối tác thoái thác thực hiện nghĩa vụ hợp đồng là: Xây dựng – Bất động sản; Tài chính – Tín dụng; Mua bán hàng hoá; Dịch vụ – Thương mại; và Hợp tác – Đầu tư…

Đơn cử: Chủ đầu tư ký kết hợp đồng xây dựng với nhà thầu. Khi giá nguyên liệu tăng, nhà thầu đề nghị chủ đầu tư điều chỉnh giá, chủ đầu tư không chịu, nhà thầu đơn phương chấm dứt hợp đồng. Chủ đầu buộc phải thuê bên thứ ba và khởi kiện yêu cầu nhà thầu bồi thường. Tuy nhiên khi ra tới Toà, Toà án cho rằng hợp đồng vô hiệu do nhà thầu không có chức năng xây dựng và bác yêu cầu của chủ đầu tư.

Một ví dụ khác: Các bên ký hợp đồng (Hợp đồng nguyên tắc, vay bảo đảm) cùng thực hiện một dự án bất động sản. Khi một bên là chủ quyền sử dụng đất không thực hiện nghĩa vụ theo hợp đồng, nhà đầu tư đã khởi kiện yêu cầu bồi thường 60 tỷ VND. Nhưng ra toà, Toà án cho rằng hợp đồng cô hiệu vì bị đơn chưa được cấp phép đầu tư khai thác dự án bất động sản ở thời điểm ký kết và bác yêu cầu của nhà đầu tư.

Một ví dụ cũng khá phổ biến là trong quan hệ mua bán hàng hoá, dịch vụ, đó là sử dụng đồng tiền là ngoại tệ trong hợp đồng. Bình thường không sao, nhưng khi một trong các bên muốn thoái thác thực hiện nghĩa vụ thì sẽ có “bảo bối” là hợp đồng vô hiệu do các bên đã không sử dụng đồng tiền Việt Nam. “Không ít DN ngỡ ngàng vì hàng chục năm nay vẫn ký như thế có làm sao đâu, nhưng khi “có chuyện” thì DN “lĩnh đủ”…”- TS Phan Chí Hiếu phân tích.

“Bẫy” phá sản

Đằng sau con số DN phá sản trong thời gian gần đây, không ít DN “sống mà như chết” bởi tiền của “chết” theo DN phá sản. Theo TS Châu Huy Giang, nếu như giải thể, DN chỉ được giải thể khi đã thanh toán hết khoản nợ thì phá sản chủ nợ chỉ được nhân thanh toán trên tài sản còn lại của DN. Lợi dụng quy định này, nhiều trường hợp DN đang quan hệ làm ăn với nhau, bỗng một ngày đối tác tuyên bố phá sản. Đơn cử như trường hợp 2 DN ký hợp đồng mua bán sắn lát theo hình thức trả sau mà LCT Lawyers thụ lý, khi dư nợ lên 100 tỷ đồng định mở thủ tục phá sản, DN được hợp thức hoá miễn nghĩa vụ trả nợ, chủ nợ chỉ thu về được gần 100 triệu đồng.

Tương tự, trường hợp 2 DN ký kết hợp đồng gia công khuôn nhựa theo hình thức trả chậm. Khó khăn bị đơn trì hoãn nợ, khất nợ. Lúc này, thông qua báo chí, chủ đầu tư được biết DN đã bị chủ nợ khác yêu cầu tuyên bố phá sản, tổng dư nợ 1.000 tỷ đồng. Thực tế, công tác thu hồi tài sản thông qua hội nghị chủ nợ khả năng chủ đầu tư cũng chỉ thu hồi tối đa 10% tồng số nợ.

Không dùng đến “bảo bối” phá sản, một trường hợp khác: Hai bên ký hợp đồng mua bán thực phẩm đông lạnh nhập khẩu, bên mua trì hoãn kéo dài nghĩa vụ trả nợ, bên bán khởi kiện đòi bồi thường 1 triệu USD. Sau khi có phán quyết của Toà, bị đơn đã kịp tẩu tán toàn bộ tài sản và mặc dù thắng kiện nhưng không thi thành án được, nguyên đơn cũng không thu hồi được nợ… Đây cũng không phải là trường hợp huy hữu.

Liên Quan Khác

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *